Bleekwater en azijn mengen? Doe het nooit

Veiligheid

Twee schoonmaakmiddelen die elkaar nooit mogen raken

Meng bleekwater nooit met azijn: samen geven ze chloorgas af, dat prikt in je ogen, neus en keel en je longen kan beschadigen. Gebeurt het toch, breng dan iedereen naar de frisse lucht en vraag daarna medisch advies.

Wat te doen als het gebeurt Bekijk het veilig op het scherm

Alleen op het scherm
Geen proefjesinstructies

Geschilderde illustratie: de schilder zet een dichte fles bleekwater weg op een hoge plank, de azijn staat op een andere plank, naast een open raam.

Als bleekwater en azijn gemengd zijn

Wat je ziet in Extreem Tekenen, en waarom het in het spel zit

In Extreem Tekenen (Extreme Drawing) kunnen Druppels bleekmiddel uit het tabblad Badkamer op het papier azijn, citroensap of een plakje citroen tegenkomen. Waar ze elkaar raken, raken ze allebei op en komt er met een sissend geluid een geelgroen gas vrij. Het gas hoopt zich op in de kamer. De eerste keer zegt het spel: ‘Bleekmiddel en azijn (of citroen) maken samen chloorgas: dat prikt in je ogen en longen! Doe het raam open, of ga naar buiten, de frisse lucht in.’

Terwijl het gas wordt ingeademd, kruipt er vanaf de randen van het scherm een geelgroene waas naar binnen, het beeld wordt wazig en wiebelig, en je hoort hoesten. Er verschijnen twee knoppen: Doe het raam open, waarmee de kamer snel luchtig wordt, en Gasmasker. Met het masker op zegt het spel: ‘Dit is een echt gasmasker met een filter. Een gewoon mondkapje of mondmasker helpt niet tegen chloorgas: frisse lucht is het best.’ Adem je te veel in, dan stuurt het spel je naar buiten: ‘Je moest naar buiten, de frisse lucht in…’, en daarna: ‘Meng bleekmiddel nooit met azijn, citroen of andere zuren: samen maken ze giftig chloorgas.’

Waarom laat je het überhaupt zien? Omdat ‘nooit schoonmaakmiddelen mengen’ een regel is die kinderen al horen lang voordat ze hem begrijpen. Hier zien ze waar de regel over gaat, en wat het spel ze leert te doen (de kamer luchten, naar buiten de frisse lucht in) is precies goed. Niets op het scherm vertelt iemand hoe je het gas echt maakt, en op deze pagina ook niet.

Bekijk het veilig op het scherm

Geschilderde illustratie: de schilder, met een veiligheidsbril op zijn baret, bekijkt een fles die gestreept overschuimt, met rodekoolsap in roze en groene glazen en bruisende baking soda.

Waarom het gevaarlijk is

Bleekwater uit de supermarkt (in Nederland vaak gewoon ‘chloor’ genoemd, in België ‘javel’) is natriumhypochloriet opgelost in water. Het is basisch, en daardoor blijft het chloor opgesloten in de vloeistof. Een zuur (azijn, citroensap, maar ook sommige wc-reinigers en ontkalkers) verlaagt de pH, en dan geeft het bleekwater chloorgas af.

Chloor is een geelgroen gas met een scherpe geur, als een heel sterk zwembad. Als het de vochtige oppervlakken van ogen, neus, keel en longen raakt, vormt het daar zuren. Dat geeft prikkende ogen, hoesten en een benauwd gevoel op de borst, en bij grotere hoeveelheden ernstige schade aan de longen. Het is zwaarder dan lucht, dus het blijft laag in een kamer hangen, precies waar kinderen en huisdieren ademen. Een kleine, dichte badkamer of wc loopt het snelst vol.

Bleekwater is ook gevaarlijk met andere schoonmaakmiddelen. Met ammoniak (in sommige glasreinigers) komt chlooraminegas vrij, dat ook giftig is. De veilige gewoontes zijn simpel:

Gebruik één schoonmaakmiddel tegelijk, en spoel met water voordat je een ander middel op hetzelfde oppervlak gebruikt.
Bewaar schoonmaakmiddelen in hun eigen fles, dicht, hoog of achter slot, buiten bereik van kinderen.
Zet een raam open als je met bleekwater schoonmaakt.
Giet nooit bleekwater in een wc of afvoer waar net een ander middel in is gegaan.

In het spel laat rodekoolsap dezelfde scheikunde zien via de kleur: bleekmiddel maakt het geel en vernielt daarna de kleurstof.

Rodekoolsap als indicator

Vragen over bleekwater en azijn

Wat gebeurt er als je bleekwater en azijn mengt?

Ze reageren en geven chloorgas af. Dat prikt in je ogen, neus en keel, laat je hoesten en kan je longen beschadigen. Ga dus meteen naar de frisse lucht.

Is een klein beetje bleekwater met azijn ook gevaarlijk?

Ook een klein beetje geeft gas af dat je niet moet inademen, en in een kleine ruimte hoopt het zich snel op. Ga de ruimte uit, lucht hem zo mogelijk van buitenaf, en vraag advies als iemand klachten heeft.

Mag je eerst met chloor en daarna met azijn schoonmaken?

Gebruik ze niet na elkaar. Restjes op het oppervlak kunnen elkaar nog raken. Kies er één, of spoel goed na met water en lucht de ruimte tussendoor.

Beschermt een mondkapje tegen chloorgas?

Nee. Stoffen en papieren mondkapjes houden chloor niet tegen. Alleen een echt gasmasker met het juiste filter doet dat, en dat is voor professionals. Frisse lucht is het best.

Wie bel je als iemand chloorgas heeft ingeademd?

In Nederland de huisarts of de huisartsenpost, en 112 bij ademnood of pijn op de borst. In België het Antigifcentrum op 070 245 245, en 112 in een noodgeval.

Waarom zit dit in een kinderspel?

Zodat kinderen zonder enig risico zien waarom de regel bestaat. Het spel laat het gas zien, leert wat je dan moet doen en geeft nooit echte instructies.

Bekijk het gas op het scherm, nooit thuis

Zie waar de regel over gaat op papier dat niet echt is, en houd de echte schoonmaakmiddelen uit elkaar.

Speel in je browser Alle veiligheidspagina’s