Koude cola of warme cola?
In warme vloeistof blijft minder gas opgelost. Welke fontein gaat hoger?
Cola en mentos proefje: waarom de cola omhoog spuit
Over deze bron
Game Tailors
Bron: Cola en mentos proefje: waarom de cola omhoog spuit
De teken-app waarin het papier echt is. Geen reclame, geen accounts, geen gegevens.
Game Tailors · Schieweg 15Y-40, 2627 AN Delft (NL)
KvK 92437702 · VAT NL866044474B01
info@gametailors.com · +31 6 4227 5919
© 2026 Game Tailors
Proefje met keukenspullen
Mentos erin en rennen!
In cola zit veel opgelost koolzuurgas. Een mentos zit vol piepkleine putjes waar belletjes kunnen ontstaan. Valt er een in de fles, dan wordt al dat gas in één keer belletjes en duwt het de cola eruit als een fontein. Er ontstaat niets nieuws: het is een natuurkundige verandering.
- Vanaf 5 jaar
- 10 minuten
- Alleen buiten
In het kort
Leeftijd
5 tot 10 jaar
Tijd
10 minuten, plus even naspoelen met de tuinslang
Troep
Veel en plakkerig: alleen buiten
Volwassene nodig
Ja, om de mentos erin te laten vallen en iedereen op afstand te houden
Wat je nodig hebt
Een fles cola light van 2 liter en een rolletje mentos (een paar euro)
Op het scherm / echt
Allebei
Cola en pepermuntjes in Extreem Tekenen
Tik in Extreem Tekenen (Extreme Drawing) in het gratis tabblad Proefjes op Uitbarstingen en kies Cola en pepermuntjes. Tik dan op het papier waar de fles moet staan.
Na een ogenblik spuit er zo’n drie seconden lang een colafontein omhoog, die zwakker wordt als het gas op raakt, met een sissend geruis. Hij regent terug in een brede kring van plakkerige bruine druppels die in het papier trekken en vlekken maken.
En dan begint de pret pas, want de cola blijft zoet: er komen mieren op af en de vliegen vinden het ook. Zet het vel in de oven en de cola kookt in tot karamel. Alles wat je liever niet op je keukenvloer hebt, dus.
Wat je nodig hebt
Een fles cola light (of zero) van 2 liter op kamertemperatuur (veel minder plakkerig dan gewone cola)
Een rolletje mentos, de klassieker: zo’n 5 tot 7 stuks
Een vel papier, opgerold tot een kokertje dat net iets breder is dan de mentos, en een stukje karton
Een veiligheidsbril
Een open plek buiten: gras of een tegelpad, uit de buurt van auto’s, ramen en muren
Een gieter of tuinslang voor achteraf
Zoek een goede plek
Zet de fles rechtop op een vlakke ondergrond buiten. Iedereen zet een veiligheidsbril op.
Draai de fles voorzichtig open
Draai de dop er langzaam af, zodat de cola niet overbruist, en leg de dop weg.
Vul het kokertje
Houd het karton als een valluik onder het papieren kokertje en stapel de mentos erin.
Voorspel
Hoe hoog gaat het? Hoger dan jij? Hoger dan een deur? Zet een streepje op een schutting of muur als gok.
Loslaten en achteruit
De volwassene houdt het kokertje boven de flessenhals en schuift het karton weg, zodat alle mentos tegelijk vallen. Iedereen doet drie grote stappen naar achteren.
Meten en opruimen
Vergelijk de hoogte met je gok. Spoel daarna de plakkerige plek weg met water en doe de fles bij het plastic afval.
Fabeltje of waar?
Knapt je maag als je mentos eet en cola drinkt?
Nee. Dat is een schoolpleinfabeltje. Je slikt in één keer veel minder door dan een hele fles, het gas kan ergens heen, en het komt terug naar boven als boeren. Fijn voelt het niet, en als je prik snel naar binnen klokt kun je buikpijn krijgen. Geen goed idee voor een weddenschap dus. Doe je geiser buiten, in een fles.
Voor kinderen
In cola zit verstopt gas dat wil bubbelen. De hobbelige mentos geven de belletjes miljoenen plekjes om tegelijk te beginnen. Dus spuit het gas eruit en neemt het de cola mee.
Waarom de cola eruit spuit
Voor volwassenen. In cola zit koolzuurgas (koolstofdioxide) dat onder druk is opgelost, meer dan er opgelost kan blijven zodra de fles open is. Om eruit te komen heeft het gas plekjes nodig waar belletjes kunnen beginnen (kiemplekken of nucleatieplaatsen). Een gladde fles heeft er maar weinig, daarom wordt open cola maar langzaam verschaald. Het oppervlak van een mentos zit vol microscopisch kleine putjes, elk een kiemplek, en de snoepjes zinken snel, zodat er tegelijk door de hele fles belletjes ontstaan. De Arabische gom in de mentos en de zoetstof in cola light verlagen bovendien de oppervlaktespanning, waardoor belletjes nog makkelijker ontstaan. De stroom gas duwt de cola omhoog en naar buiten. Er ontstaat geen nieuwe stof, dus dit is een natuurkundige verandering, geen scheikundige reactie: het koolzuurgas zat al die tijd al in de cola.
Voor leerkrachten
Cola en mentos in de klas
Een opening over gassen en deeltjes die kinderen niet snel vergeten: het past bij kerndoel 42 natuur en techniek (onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen) en in Vlaanderen bij wereldoriëntatie, wetenschap en techniek. Het is ook een mooi contrast met de vulkaan van azijn en baking soda: daar ontstaat een nieuw gas, hier komt gas vrij dat er al was. Laat de uitbarsting in de app op het digibord zien en doe daarna één fles op het schoolplein.
Vragen over cola en mentos
Waarom spuit cola eruit als je er mentos in doet?
Het ruwe oppervlak van de mentos geeft het opgeloste koolzuurgas in de cola miljoenen plekjes om tegelijk belletjes te maken. Er komt zo veel gas zo snel vrij dat het de cola omhoog en de fles uit duwt.
Is cola en mentos een scheikundige reactie?
Nee, het is een natuurkundige verandering. Het gas zat al opgelost in de cola; de mentos laten het alleen in één keer ontsnappen. Er ontstaat niets nieuws.
Werkt cola light beter dan gewone cola?
Meestal wel: cola light spuit vaak hoger en is veel minder plakkerig bij het opruimen. Gewone cola spuit ook.
Wat gebeurt er als je mentos eet en cola drinkt?
Je moet waarschijnlijk flink boeren en je buik kan vervelend aanvoelen, maar je maag knapt niet. Dat is een fabeltje.
Hoeveel mentos heb je nodig?
Vijf tot zeven mentos in een fles van 2 liter geven een mooie fontein. Laat ze met een papieren kokertje allemaal tegelijk vallen, zodat het gas in één keer vrijkomt.
Nog meer om te proberen
Olifantentandpasta
Een schuimslang die wél een echte scheikundige reactie is, en warm wordt.
Vulkaan met azijn en baking soda
Bruisen dat een gloednieuw gas maakt, overal waar een zuur het poeder raakt.
Kliederen
Al het spetteren en spatten op het scherm, en niks opruimen.