Ekstremalne Rysowanie

Wskaźnik z czerwonej kapusty: test pH z twojej kuchni

Eksperyment kuchenny

Fioletowy sok, który odróżnia kwasy od zasad

Sok z czerwonej kapusty to naturalny wskaźnik pH. Jego fioletowy barwnik robi się różowy i czerwony w kwasach, takich jak ocet i sok z cytryny, zostaje fioletowy w środowisku obojętnym, a w zasadach, takich jak soda oczyszczona i mydło, robi się niebieski, a potem zielony, bo barwnik zmienia budowę zależnie od kwasowości.

  • Od 6 lat
  • 30 minut
  • Gorąca woda: dorosły
Malowana ilustracja: malarz wlewa fioletowy sok z czerwonej kapusty do rzędu szklanek, w których kolor przechodzi od różu przez fiolet i niebieski do zieleni; obok cytryna i soda oczyszczona.

W skrócie

Wiek
6–10 lat (młodsze dzieci uwielbiają przelewać i nazywać kolory)
Czas
30 minut, z czego 15–20 to moczenie
Bałagan
Średni: sok plami
Dorosły
Tak, do krojenia i do wrzątku
Potrzebujesz
Ćwiartka czerwonej kapusty, szklanki i rzeczy z kuchennej szafki (kilka złotych)
Na ekranie / naprawdę
Oba, oprócz wybielacza: tylko na ekranie

Sok z czerwonej kapusty w Ekstremalnym Rysowaniu

To popisowy eksperyment gry Ekstremalne Rysowanie (Extreme Drawing) i cały jest za darmo.

  • W zakładce Eksperymenty wybierz Sok z kapusty i namaluj fioletowe paski. Kapnij Octem na jeden, a zrobi się różowy. Posyp drugi Sodą oczyszczoną, a zrobi się niebieski, potem zielony. Odrobina Płynu do naczyń zmienia go z niebieskiego w morski.

  • Albo otwórz zakładkę Czas i stuknij Zanurz w soku z kapusty: cała kartka nasiąka fioletem i wysycha w twój własny papierek pH. Maluj po niej sokiem z cytryny (Tajny atrament), octem, mydłem albo sodą i patrz, jak rozkwitają kolory.

  • Połóż obok siebie plasterek czerwonej kapusty i plasterek cytryny (Kuchnia) i zobacz, co się dzieje tam, gdzie spotykają się ich soki.

  • Wybielacz zmienia fiolet w żółty, a potem niszczy barwnik. To zostaje na ekranie: nigdy nie sprawdzaj wybielacza w domu.

Kolory idą za prawdziwą skalą kapusty, krok po kroku pH, i zmieniają się na żywo, więc pasek można przesunąć z różowego z powrotem do fioletu i dalej do zieleni. Inne rzeczy z kuchni też są wskaźnikami: smuga musztardy robi się czerwona od mydła, a herbata jaśnieje od cytryny.

Malowana ilustracja: malarz z goglami na berecie przygląda się butelce, z której wylewa się pasiasta piana; obok sok z czerwonej kapusty w różowej i zielonej szklance i musująca soda oczyszczona.

Skala kolorów czerwonej kapusty

Ustaw szklanki od czerwonej do zielonej i masz skalę pH. Mniej więcej tak:

pH 1–3

Czerwony do różowoczerwonego

Mocny kwas: dużo octu, sok z cytryny.

pH 4–6

Różowy

Słaby kwas: odrobina octu, woda gazowana, sok jabłkowy.

pH 7

Fioletowy

Obojętne: woda z kranu, mleko.

pH 8–9

Niebieski

Słaba zasada: białko jajka, odrobina mydła.

pH 10

Niebieskozielony, morski

Woda z mydłem, soda oczyszczona w wodzie.

pH 11–12

Zielony

Dużo sody oczyszczonej w odrobinie wody.

pH 13

Żółty

Wybielacz i inne bardzo mocne zasady. Tylko na ekranie.

Zrób to naprawdę

Zrób i sprawdź sok z kapusty

Potrzebujesz

  • Ćwiartkę czerwonej kapusty

  • Żaroodporny dzbanek albo miskę, czajnik i sitko

  • Sześć albo więcej przezroczystych szklanek lub słoików i łyżeczki

  • Rzeczy do sprawdzenia: ocet, sok z cytryny, soda oczyszczona rozmieszana w wodzie, woda z mydłem albo płynem do naczyń, woda z kranu, mleko

  • Karteczki do podpisania szklanek

  • Stare ubranie albo fartuch: sok plami

Nigdy nie sprawdzaj: wybielacza, płynów do piekarnika, środków do udrażniania rur ani innych środków czystości.

  1. Pokrój i zalej

    Dorosły kroi kapustę na małe kawałki, wkłada je do dzbanka i zalewa świeżo zagotowaną wodą.

  2. Poczekaj na głęboki fiolet

    Odstaw na 15–20 minut, aż woda będzie ciemnofioletowa i ostygnie.

  3. Przecedź sok

    Przelej przez sitko. Fioletowy sok to twój wskaźnik; kapusta może trafić do kompostu albo do zupy.

  4. Napełnij i podpisz szklanki

    Nalej do każdej szklanki kilka centymetrów soku i podpisz każdą tym, co w niej sprawdzisz, plus jedną bez niczego, do porównania.

  5. Zgadnij, a potem dodaj

    Zgadnij kolor dla każdej, a potem wmieszaj po łyżeczce jednej rzeczy do każdej szklanki. Patrz, jak zmienia się kolor.

  6. Ustaw je w rzędzie

    Ustaw szklanki po kolei od czerwonej przez fioletową do zielonej. To twoja własna skala pH.

Dodatkowo

Zrób własny papierek pH (i niebieskie pisanki)

Namocz filtry do kawy albo paski ręcznika papierowego w mocnym soku z kapusty i wysusz je na płasko. Masz fioletowy papierek wskaźnikowy, zupełnie jak w aplikacji po Zanurz w soku z kapusty. Maluj po nim patyczkiem zanurzonym w soku z cytryny, occie albo wodzie z sodą, albo napisz sokiem z cytryny tajną wiadomość, która różowieje w trakcie pisania. Dwukrotne zanurzenie daje głębszy fiolet.

Przed Wielkanocą ten sam sok przyda się do pisanek: jajka na twardo pozostawione w nim na kilka godzin zabarwiają się na niebiesko.

Dla dzieci

Fiolet w kapuście to zmieniacz kolorów. Kwaśne rzeczy, jak cytryna i ocet, robią go różowym, a śliskie, mydlane rzeczy, jak soda i mydło, niebieskim i zielonym.

Dlaczego czerwona kapusta zmienia kolor

Dla dorosłych. Kolor pochodzi od antocyjanów, tej samej rodziny barwników, która barwi borówki, ciemne winogrona i łupiny czerwonej cebuli. Cząsteczka antocyjanu przyjmuje albo oddaje jony wodoru zależnie od tego, jak kwaśne jest otoczenie, a każda postać inaczej pochłania światło: czerwona w kwasie (niskie pH), fioletowa przy odczynie obojętnym (pH 7), niebieska do zielonej, im bardziej zasadowo (wysokie pH). Przy bardzo wysokim pH, około 13, robi się żółta i cząsteczka zaczyna się rozpadać, dlatego wybielacz najpierw zmienia ją w żółtą, a potem w bezbarwną. Kwasy i zasady mierzy się na skali pH od 0 do 14; wskaźnik to każda substancja, której kolor pokazuje, gdzie na tej skali jest roztwór.

Zgadnij, a potem spróbuj dalej

Zmieszaj dwie szklanki

Wlej różową szklankę z octem do zielonej z sodą. Jaki wyjdzie kolor? Co jeszcze się dzieje?

Inne fioletowe jedzenie

Rozgnieć kilka borówek w wodzie. Czy ich sok zmienia kolor tak jak kapusta?

Pasta do zębów czy woda gazowana?

Najpierw zgadnij: kwas czy zasada? Potem sprawdź.

Słońce na papierku pH

W aplikacji daj kartce z kapusty Tydzień na słońcu. Co dzieje się z fioletem?

Dla nauczycieli

Czerwona kapusta w klasie

Wskaźniki i skala pH pojawiają się na chemii od klasy 7, a czerwona kapusta to świetne rozszerzenie wcześniej: w edukacji przyrodniczej w klasach 1–3 i na przyrodzie w klasie 4 pasuje do obserwowania i porównywania właściwości substancji z otoczenia. Na tablicy interaktywnej aplikacja pokaże jedyny test, którego nie zrobicie w klasie, czyli wybielacz zmieniający sok w żółty, razem z przestrogą, że wybielacza nigdy nie miesza się z kwasami.

Pytania o wskaźnik z kapusty

Dlaczego sok z czerwonej kapusty zmienia kolor?

Jego fioletowy barwnik, antocyjan, zmienia budowę zależnie od tego, jak kwaśne albo zasadowe jest otoczenie, a każda postać odbija inny kolor: czerwony i różowy w kwasach, fioletowy w środowisku obojętnym, niebieski i zielony w zasadach.

Na jaki kolor ocet barwi sok z czerwonej kapusty?

Na różowo, a nawet czerwono. Ocet to kwas; im więcej go dodasz, tym bardziej czerwony sok. Sok z cytryny działa tak samo.

Na jaki kolor soda oczyszczona barwi sok z kapusty?

Na niebieskozielono, a potem zielono. Soda oczyszczona to zasada; im więcej jej dodasz, tym bardziej zielony sok.

Dlaczego wybielacz zmienia sok z kapusty w żółty?

Wybielacz to bardzo mocna zasada, która dodatkowo niszczy barwnik, więc sok robi się żółty, a potem blednie. Nigdy nie próbuj tego w domu: możesz to bezpiecznie zobaczyć na ekranie w grze Ekstremalne Rysowanie.

Jak długo wytrzyma wskaźnik z czerwonej kapusty?

Kilka dni w lodówce, w zamkniętym słoiku. Na dłużej zamroź go w foremce do lodu i rozmrażaj kostkę, gdy potrzebujesz, albo wysusz go w papierek pH.

Zanurz kartkę i maluj kwasami

Zakładka Czas, Zanurz w soku z kapusty. Potem weź ocet i sodę oczyszczoną z zakładki Eksperymenty.