--- title: "Proefjes in de klas: kerndoelen natuur en techniek" description: "Proefjes in de klas met Extreem Tekenen: eerst op het digibord, dan echt. Hoe het past bij de kerndoelen natuur en techniek en de Vlaamse minimumdoelen." source_name: "Game Tailors" source_url: "https://extreemtekenen.nl/voor-leerkrachten/" site_home: "https://extreemtekenen.nl/" source_description: "De teken-app waarin het papier echt is. Geen reclame, geen accounts, geen gegevens." locale: "nl" legal: - "Game Tailors · Schieweg 15Y-40, 2627 AN Delft (NL)" - "KvK 92437702 · VAT NL866044474B01" - "info@gametailors.com · +31 6 4227 5919" copyright: "© 2026 Game Tailors" published_at: "2026-10-24T00:45:06.073Z" modified_at: "2026-10-24T08:56:49.319Z" --- # Proefjes in de klas: kerndoelen natuur en techniek ## Keukenproefjes op het digibord, en dan echt Met Extreem Tekenen \(Extreme Drawing\) ziet de klas echte natuurkunde eerst op het scherm \(een ijsje dat smelt, een ei dat stolt in de oven, rodekoolsap dat roze kleurt\) en doet het daarna echt. Gratis in de browser, zonder leerlingaccounts en zonder gegevens. Hieronder: hoe het past bij de kerndoelen en de Vlaamse minimumdoelen. [Speel in je browser]()[Naar de kerndoelen](<#kerndoelen>) - Ongeveer 4 tot 10 jaar - Geen leerlingaccounts - Geen gegevens verzameld ![Geschilderde illustratie: drie kinderen en de schilder aan een tafel in de klas, met rodekoolsap in roze, paarse en groene glazen en een vergrootglas.]() ## Wat het is, voor een leerkracht Extreem Tekenen is een teken- en verfapp waarin het papier doet wat echt papier doet. Voor de klas betekent dat: een gratis, open zandbak waarin materialen doen wat ze echt doen. Water trekt in en loopt uit, chocolade smelt en stolt weer, eiwit wordt wit in de oven en gaat nooit meer terug, en op eten dat drie dagen blijft liggen groeit schimmel. Het is geen quiz en geen lesmethode. Jij geeft les, de app laat zien. Elke lespagina hieronder geeft een lesidee van 30 tot 45 minuten volgens de cyclus van onderzoekend leren: een prikkelend begin, een voorspelling, uitproberen op het digibord, het echte proefje en de uitleg. ## Waarom een app voor proefjes? ### Geen troep om op te ruimen Vries een tekening in, bak hem, laat hem drie dagen liggen en tik op ongedaan maken. De hele demonstratie past in vijf minuten en er is geen kraan voor nodig. ### Gevaarlijke dingen, veilig Vuur, bleekwater \(javel\) met azijn en een vergrootglas in de zon gebeuren alleen op het scherm, en het spel legt uit waarom je ze nooit echt probeert. ### Tijd die je niet hebt Drie dagen schimmel, een week op een zonnige vensterbank of twintig minuten in de oven: één tik. ### Geen leerlingaccounts, geen gegevens Niemand logt in. De app verzamelt geen persoonsgegevens en toont geen reclame. ### Gemaakt voor een groot touchscreen Er kunnen meerdere vingers tegelijk tekenen, dus twee leerlingen kunnen naast elkaar aan het digibord werken, allebei met het spul dat gekozen is. ### Werkt offline op tablets De apps voor iPhone, iPad en Android hebben geen internet nodig, dus een set klassentablets werkt overal. De browserversie heeft wel een verbinding nodig om te openen. ![Geschilderde illustratie: de schilder met een klembord aan een bureau in de klas, met een map, rodekoolsap, een vergrootglas, een ijsblokjesvorm, tuinkers en een tablet.]() ## Hoe je dit overzicht leest Per leerplan noemen we alleen de doelen waar een proefje in de app echt bij past. "Past bij" betekent: de app laat het verschijnsel zien waar het doel over gaat, dus je kunt hem gebruiken als demonstratie of als startpunt. Het vervangt het onderzoek met echte materialen niet, en daarom eindigt elke les met het echte proefje. Staat er nog geen pagina bij, dan zit het proefje wel in de app; we hebben de les alleen nog niet uitgeschreven. ## Kerndoelen natuur en techniek Onder de huidige kerndoelen \(2006\): - **Kerndoel 42:** "De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht, geluid, elektriciteit, kracht, magnetisme en temperatuur." In de app: smelten en bevriezen, de oven en de vriezer, de luidspreker met zout, nat papier dat niet wil branden. *Lessen: smelten en stollen, omkeerbare veranderingen.* - **Kerndoel 40:** "De leerlingen leren in de eigen omgeving veel voorkomende planten en dieren onderscheiden en benoemen en leren hoe ze functioneren in hun leefomgeving." In de app: tuinkers die alleen opkomt waar het vochtig is, mieren die een spoor volgen en bij azijn omkeren. *Pagina: tuinkers kweken.* **De nieuwe kerndoelen.** Nederland vervangt de kerndoelen uit 2006. Scholen kunnen vanaf 2026 met de nieuwe kerndoelen werken, en vanaf 1 augustus 2031 werken alle scholen voor alle leergebieden ermee. In de nieuwe set valt natuur en techniek onder het leergebied *mens en natuur*, en wordt *digitale geletterdheid* een eigen leergebied. We koppelen onze lessen aan de nieuwe kerndoelen zodra die wettelijk vastliggen. *Les: digitale geletterdheid.* [Het nieuwe curriculum \(Rijksoverheid\)]()[Les: smelten en stollen]()[Tuinkers kweken]() ## Minimumdoelen wetenschap en techniek Vlaanderen voert nieuwe minimumdoelen in voor het basisonderwijs, te beginnen met Nederlands, wiskunde en *wetenschap en techniek*. Die zijn verplicht in de kleuterklassen en het 1ste tot 3de leerjaar vanaf 2026-2027, in het 4de en 5de leerjaar vanaf 2027-2028 en in het 6de leerjaar vanaf 2028-2029. De proefjes passen bij de doelen voor wetenschap en techniek over materialen en hoe ze veranderen \(smelten, bevriezen, verwarmen\), over levende wezens \(planten, kleine dieren, schimmel\) en over veiligheid. We koppelen elke les nog aan afzonderlijke minimumdoelen; gebruik tot dan de onderwerpen hierboven. [Nieuwe minimumdoelen \(Vlaanderen.be\)]()[Minimumdoelen \(onderwijsdoelen.be\)]()[Alle proefjes]()[Veiligheidslessen]() ## Ook voor het Engelse en Amerikaanse leerplan Werk je op een internationale school? Dan passen dezelfde proefjes bij het Engelse *national curriculum* \(onder meer Year 4 *states of matter*, Year 5 *properties and changes of materials*, Year 6 *micro-organisms*\) en bij de Amerikaanse NGSS \(onder meer 2-PS1-1, 2-PS1-4 en 5-PS1-4\). Het volledige overzicht staat op de Engelse versie van deze pagina. [NGSS \(officiële site\)]()[Science programmes of study \(GOV.UK\)]() ## Lesideeën ![Geschilderde illustratie: twee vellen papier, het ene vol ijsvarens uit de vriezer, het andere goudbruin gebakken in de oven; de schilder houdt een ijsblokje en een ovenwant vast.]() ### [Omkeerbare en niet-omkeerbare veranderingen]() De vriezer tegen de oven: kun je het terug laten smelten, of niet? Groep 5 tot 7, kerndoel 42. ![Geschilderde illustratie: de schilder wijst met een potlood naar een smeltend ijsblokje, naast smeltende chocolade en een waterkoker die stoom afgeeft.]() ### [Smelten en stollen]() IJsjes, chocolade, stoom en rijp: vast, vloeibaar en gas. Groep 5 tot 7, kerndoel 42. ![Geschilderde illustratie: kinderen op een kleed kijken naar kolkende melkkleuren op het digibord, met de schilder en een aanwijsstok ernaast.]() ### [Digibordles]() Voorspellen, uitproberen, uitleggen: zo zet je de browserversie op het digibord, met zes korte starters. ![Geschilderde illustratie: twee kinderen schilderen lachend samen op één tablet aan een tafel in de klas, elk met een vinger.]() ### [Digitale geletterdheid]() Maken in plaats van consumeren, zonder accounts of gegevens. ICT-basisvaardigheden en mediawijsheid, met de handen. Is Extreem Tekenen gratis voor scholen? De browserversie is gratis te gebruiken in de klas, zonder tijdslimiet: de tekenspullen, de vakken Keuken, Proefjes en Gereedschap en alle tijdsprongen. Daarmee doe je elke les op deze pagina's. Eén vrijwillige aankoop voegt de rest van de spullen toe. Hebben leerlingen een account of e-mailadres nodig? Nee. Niemand logt in, de app verzamelt geen persoonsgegevens en er is geen reclame. Tekeningen blijven op het apparaat waarop ze gemaakt zijn. Voor welke groepen is het? Voor kinderen van ongeveer 4 tot 10 jaar: in Nederland ongeveer groep 1 tot 7, in Vlaanderen van de kleuterklas tot het 5de leerjaar. Op elke lespagina staat voor welke groepen de les bedoeld is. Vervangt het het echte proefje? Nee, en dat is ook niet de bedoeling. De app is de demonstratie en de voorspelling; elk lesidee eindigt met het echte proefje, met veiligheidstips, en de gevaarlijke proefjes blijven op het scherm. ## Zet het morgen op je digibord Niets installeren, niet aanmelden, geen leerlinggegevens. Alleen een webadres. [Speel in je browser]()[Tips voor het digibord]() - Gratis in de browser - Geen accounts - Geen reclame