--- title: "Zonneprint maken met kinderen: papier laten verbleken" description: "Een zonneprint maken met gekleurd papier en een zonnig raam, zonder chemicaliën. Waarom kleuren verbleken, welke het eerst, en een week in de zon op het scherm." source_name: "Game Tailors" source_url: "https://extreemtekenen.nl/technieken/zonneprint/" site_home: "https://extreemtekenen.nl/" source_description: "De teken-app waarin het papier echt is. Geen reclame, geen accounts, geen gegevens." locale: "nl" legal: - "Game Tailors · Schieweg 15Y-40, 2627 AN Delft (NL)" - "KvK 92437702 · VAT NL866044474B01" - "info@gametailors.com · +31 6 4227 5919" copyright: "© 2026 Game Tailors" published_at: "2026-10-24T00:46:44.670Z" modified_at: "2026-10-24T05:04:08.933Z" --- # Zonneprint maken met kinderen: papier laten verbleken ## Laat de zon het drukwerk doen Leg blaadjes, sleutels of stickers op gekleurd papier voor een zonnig raam en wacht. Zonlicht laat de kleurstof langzaam verbleken, behalve onder de voorwerpen, dus als je ze optilt, blijven er scherpe, donkerder vormen over. Geen speciale chemicaliën: alleen zon en geduld. [Speel in je browser]()[Zelf echt doen](<#for-real>) - Vanaf 3 jaar - Een of twee zonnige weken - Geen chemicaliën ![Geschilderde illustratie: de schilder tilt op een zonnige vensterbank een blad van verbleekt blauw papier, waar het blad, een sleutel en een ster donkerdere vormen achterlieten.]() ## In het kort Leeftijd Vanaf 3 jaar Tijd 10 minuten klaarzetten, dan dagen tot weken in de zon Rommel Geen Volwassene nodig Alleen voor hoge ramen Je hebt nodig \(kosten\) Gekleurd tekenpapier, platte voorwerpen, plakband, een zonnig raam Op het scherm / echt Allebei ## Wat je maakt Een verbleekt vel gekleurd papier met scherpe, donkerder vormen van wat erop lag: een blad, een sleutel, een schaar, een papieren sneeuwvlok, je voorletters. Een plaatje gemaakt door licht, zonder één druppel verf. ## In Extreem Tekenen **Tijd → Een week in de zon** \(gratis\): de tekening ligt in een paar seconden een week op een zonnige vensterbank. - **De kleuren in het papier verbleken** tot ongeveer de helft: rood en roze het meest, dan geel, terwijl blauw het best standhoudt, net als bij echte kleurstoffen. - **Overal waar iets op het papier lag, blijft de kleur**: een scherpe zonneprint. **Sjablonen** \(gratis\) werken, en ook alles wat dik bovenop ligt, zoals een klodder ketchup. Stickers, plakband, blaadjes en confetti \(in de volledige versie\) drukken ook af. - Het papier wordt een beetje geel, en alles wat erop ligt droogt op. **Probeer eerst:** kleur een vel in een paar kleuren met **Stift** of **Waterverf**, leg er een hartjessjabloon en een stersjabloon op, en stuur het de zon in. Til de sjablonen op en vergelijk de kleuren. **Stickers en plakband houden ook verf tegen** \(in de volledige versie\). Plak ze eerst neer, verf eroverheen en trek ze los: het papier eronder is schoon, want wat plat op het papier ligt, dekt het af. [Speel in je browser]() ![Geschilderde illustratie: de schilder zet een regenboog in waterverf die uitloopt in nat papier, met waskrijtjes, stiften, een verfdoos en een regenboogtekening van een kind.]() ## Zo maak je een zonneprint **Geen speciale chemicaliën nodig.** Gekleurd tekenpapier \(kleurkarton\) is gekleurd met kleurstoffen die in zonlicht verbleken, dus de zon doet al het werk. Setjes met zonnepapier, dat een laagje heeft dat blauw wordt, gaan veel sneller \(minuten in felle zon\) maar moeten worden uitgespoeld in water: volg de gebruiksaanwijzing van het setje. **Je hebt nodig** - Donker of fel gekleurd tekenpapier \(goedkoop papier verbleekt meestal het snelst\) - Platte voorwerpen: blaadjes, sleutels, munten, een schaar, figuurtjes van karton, een papieren sneeuwvlok, stickers - Plakband, of een stuk doorzichtig plastic of het glas uit een fotolijstje om alles plat te houden - Een zonnig raam ### Stap voor stap 1. Kies je papierDonkerblauw, rood, paars of zwart tekenpapier laat de afdruk het best zien. Probeer twee of drie kleuren om te vergelijken. 2. Leg je vormen neerLeg platte voorwerpen op het papier. Hoe platter ze zijn, hoe scherper de randen. 3. Zet ze vastLeg de voorwerpen tegen de binnenkant van het glas en plak het papier eroverheen, met de gekleurde kant naar het glas. Of leg het op een zonnige vensterbank onder doorzichtig plastic. 4. WachtenLaat het een paar zonnige dagen hangen; een of twee weken geeft een sterke afdruk. In de winter duurt het langer. 5. Losmaken en kijkenHaal het papier eraf en til de voorwerpen op. De vormen blijven donkerder waar de zon niet bij kon. 6. Bewaar het in het donkerBewaar je zonneprint in een la of map; in de zon verbleken de vormen langzaam ook. Veiligheid Kijk nooit recht in de zon, en gebruik nooit een vergrootglas om het sneller te laten gaan: gebundeld zonlicht brandt, en daarom is het vergrootglas in de app alleen voor op het scherm. Gebruik plakband dat netjes van ramen loskomt, en laat een volwassene bij hoge ramen helpen. ## Variaties om te proberen ### Herfstbladeren Platte, droge blaadjes in verschillende vormen op rood of oranje papier. ### Sneeuwvlok van papier Vouw en knip een papieren sneeuwvlok en gebruik die als vorm: een winters raamproject voor de kerstvakantie \(de winterzon is zwak, dus begin op tijd\). ### Vakantieproefje Hang er een op voordat je met vakantie gaat en kijk bij thuiskomst wat de zon heeft gedaan. ### Afdekken met stickers en tape Plak stickers of afplaktape op wit papier, verf eroverheen en trek ze los voor schone witte vormen. ## In de app of op papier ### Op het scherm Een week gaat voorbij in een paar seconden, en het verbleken gaat altijd hetzelfde: rood en roze het meest, blauw het minst. Alles wat op het papier ligt, drukt af, zelfs een klodder ketchup. De week in de zon, de sjablonen en de Keuken zijn gratis; stickers, plakband en blaadjes zitten in de volledige versie. ### Op echt papier Het duurt dagen of weken, en hangt af van het weer, het raam en het papier: sommig papier verbleekt nauwelijks. Voorwerpen die niet plat liggen, geven vage randen, omdat de zon overdag langs de hemel schuift. ![Geschilderde illustratie: de schilder tilt op een zonnige vensterbank een blad van verbleekt blauw papier, waar het blad, een sleutel en een ster donkerdere vormen achterlieten.]() ## Waarom de zon kleur laat verbleken Zonlicht draagt energie mee. Dag na dag breekt het beetje bij beetje de kleur in de kleurstof van het papier af. Waar iets het licht tegenhoudt, is de kleurstof veilig in de schaduw, dus daar blijft het donkerder. **Voor volwassenen.** Dit heet **fotodegradatie**: ultraviolet en zichtbaar licht breken bindingen in kleurstofmoleculen, waardoor ze geen kleur meer opnemen. Sommige kleurstoffen zijn veel **lichtechter** dan andere; in het model van Extreem Tekenen zijn de kleurstoffen voor rood en roze het minst lichtecht en blauw het meest, en dat klopt met veel alledaagse kleurstoffen. Een ondoorzichtig voorwerp werpt een schaduw, dus het papier eronder krijgt helemaal geen licht. Het is hetzelfde wat posters in etalages laat verbleken. Een cyanotypie werkt andersom: daar wordt de laag juist blauw waar het licht valt. ## Probeer hierna: wat denk je dat er gebeurt? ### Welke kleur verbleekt het eerst? Hang stroken papier in verschillende kleuren voor hetzelfde raam. Welke verbleekt het snelst? ### Doorzichtige dingen? Laat een plastic zakje, bakpapier of een glas een afdruk achter? En een munt? ### Door het glas heen? Werkt het binnen achter een raam net zo goed als buiten in de open lucht? ### Hoeveel dagen? Kijk elke dag. Wanneer zie je voor het eerst verschil? ## In de klas Zonneprints passen bij natuur en techniek, kerndoel 42: onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht. Een schaduw ontstaat waar een ondoorzichtig voorwerp het licht tegenhoudt, en zonlicht kan gevaarlijk zijn. In Vlaanderen sluit het aan bij wetenschap en techniek \(licht en schaduw\). Het is een mooi langlopend klassenproefje: op maandag ophangen, op vrijdag kijken, en de snelle versie eerst op het digibord laten zien. [Voor leerkrachten]()[Op het digibord]() ## Vragen van ouders Welk papier werkt voor een zonneprint? Gekleurd tekenpapier of kleurkarton verbleekt vanzelf in zonlicht, zonder chemicaliën. Setjes met zonnepapier werken in een paar minuten, maar moeten in water worden uitgespoeld. Hoe lang duurt een zonneprint op gekleurd papier? Een paar zonnige dagen voor een zwakke afdruk, een tot twee weken voor een sterke. Bewolkt weer en de winter maken het langzamer. Waarom is mijn zonneprint niet gelukt? Sommig papier heeft lichtechte kleuren die nauwelijks verbleken, of het raam krijgt weinig directe zon. Probeer goedkoper, feller papier, een zonniger raam en meer tijd. Welke kleuren verbleken het snelst in de zon? Vaak rood en roze, terwijl veel blauw het langst blijft; zo laat Extreem Tekenen ze ook verbleken. Echt papier verschilt, dus test er een paar. Is een zonneprint hetzelfde als een cyanotypie? Nee. Voor een cyanotypie gebruik je papier met een chemisch laagje dat blauw wordt in het licht. Een zonneprint op gekleurd papier werkt doordat kleurstof verbleekt, dus de vormen in de schaduw blijven donkerder. ## Probeer hierna ![Geschilderde illustratie: de schilder drukt een sterstempel van een aardappel, met rijen kleurige sterafdrukken, rollerstrepen, een sjabloon en verfbakjes.]() ### [Stempelen, rollers en sjablonen]() Knip je eigen sjabloon, en druk ermee af of laat de zon het doen. ![Geschilderde illustratie: de schilder strijkt blauwe waterverf over papier, en er komen een witte waskrijtvis en belletjes tevoorschijn.]() ### [Wasco en ecoline]() Nog een manier om kleur tegen te houden: was. ![Geschilderde illustratie: de schilder schenkt paars rodekoolsap in een rij glazen die van roze via paars en blauw naar groen kleuren, met een citroen en baking soda.]() ### [Rodekoolsap als indicator]() Een natuurlijke kleurstof die van kleur verandert door zuren en basen, en ook in de zon verbleekt. ## Stuur een tekening de zon in Kleur een vel, leg er een paar sjablonen op en kies Een week in de zon. Til ze op en kijk wat de zon heeft achtergelaten. [Speel in je browser]()[Alle technieken]()